Chiều 20.12, tại Hội trường Tổng hợp, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh (ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM) đã diễn ra chương trình E-talk số 10 với chủ đề “Khoa học Xã hội và Nhân văn phục vụ cộng đồng”.
Chương trình có sự tham gia của 2 diễn giả: TS. Ngô Thị Thu Trang - Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển Nông thôn - Saemaul Undong, Trưởng khoa Địa lý và ThS. Dương Thành Thông - Phó Trưởng khoa Lịch sử.
Muốn phục vụ cộng đồng, phải đồng hành và thấu hiểu
Chương trình E-talk số 10 là nơi người học tìm hiểu và trao đổi về chủ đề phục vụ cộng đồng. Với bề dày kinh nghiệm và chuyên môn sâu sắc, hai diễn giả của chương trình đã chia sẻ những định hướng nhằm phát huy thế mạnh của khối ngành Khoa học Xã hội và Nhân văn (KHXH&NV) trong phát triển cộng đồng.
Định nghĩa khái niệm phục vụ cộng đồng (PVCĐ) theo cách cô đọng và gần gũi, TS. Ngô Thị Thu Trang cho hay: “Phục vụ cộng đồng hiểu đơn giản là đáp ứng những điều cộng đồng cần nhằm phát triển kinh tế - xã hội của địa phương”.
TS. Ngô Thị Thu Trang chia sẻ khái niệm phục vụ cộng đồng - Ảnh: Mỹ Hân
Bàn về trách nhiệm của người PVCĐ trong việc lan tỏa giá trị tích cực đến xã hội, cô chia sẻ, với giá trị cốt lõi “Sáng tạo - Dẫn dắt - Trách nhiệm”, yếu tố “Trách nhiệm” trong giá trị cốt lõi của Trường ĐH KHXH&NV, ĐHQG-HCM được hiểu là trách nhiệm của cá nhân và tập thể với sinh viên, với ngành giáo dục và trên hết là với cộng đồng.
“Mỗi cá nhân khi tham gia các hoạt động cộng đồng sẽ hun đúc tình yêu thương sẵn có nơi tiềm thức. Là người trẻ, ta hãy sống hết mình, sống bằng nhiệt huyết, và không ngại cho đi. Bởi lẽ, tình yêu thương và trách nhiệm không chỉ giữ lại trong tim mỗi người, mà cần được sẻ chia, lan tỏa” - TS. Ngô Thị Thu Trang bộc bạch.
Đề cập vai trò của PVCĐ, ThS. Dương Thành Thông cho rằng, PVCĐ không chỉ đem lại thành quả cho cộng đồng thụ hưởng, mà bản thân người tham gia hoạt động cũng trưởng thành và hoàn thiện bản thân hơn. Thầy khuyến khích giới trẻ giữ vững tinh thần nhiệt huyết, không ngại sẻ chia để hiểu thêm về con người và cuộc sống.
Người Nhân văn tiên phong dẫn dắt, kết nối cộng đồng
Kể lại hành trình phục vụ cộng đồng cho đồng bào Raglai, thuộc thôn Cầu Gãy, xã Vĩnh Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận, TS. Ngô Thị Thu Trang cho biết, sau khi tái định cư theo Chương trình 134 của Thủ tướng Chính phủ, đời sống của bà con vẫn còn nhiều thiếu thốn và khó khăn. Số hộ trên địa bàn thôn là 93 hộ với 45 hộ nghèo và 25 hộ cận nghèo. Bên cạnh việc trao quà và động viên tinh thần người dân, Trung tâm Phát triển Nông thôn – Saemaul Undong và Chi hội Nữ tri thức Nhà trường còn phối hợp với Hiệp hội Nhà vệ sinh Việt Nam xây dựng 31 nhà vệ sinh cho thôn. Trong đó, 27 nhà vệ sinh được xây dựng trong các hộ gia định có thai phụ và trẻ nhỏ, 4 nhà vệ sinh công cộng dùng để phục vụ cho mô hình du lịch cộng đồng.
Bên cạnh các hoạt động hỗ trợ cộng đồng, việc lan tỏa và gìn giữ các giá trị lịch sử, truyền thống và văn hóa dân tộc cũng là nền tảng để mỗi công dân cùng thấu hiểu, chung sống, gìn giữ và phát triển cộng đồng bền vững.
Bàn luận về vai trò của “giữ lửa - tiếp lửa” đối với Sử Việt, ThS. Dương Thành Thông nhận định: “Việc lan tỏa kiến thức và giá trị lịch sử theo phương thức mới mẻ giúp mở rộng lăng kính của người học”. Theo đó, người học dần xóa bỏ những “định kiến” chưa đúng về lịch sử như khô khan, khó tiếp thu. Thay vào đó, Sử học trở nên gần gũi và được bạn trẻ đón nhận theo cách cởi mở hơn.
ThS. Dương Thành Thông nhấn mạnh vai trò của việc lan tỏa Sử học đến cộng đồng - Ảnh: Quỳnh Mai
Không tạo ra sản phẩm hữu hình, đâu là thế mạnh của KHXH&NV?
Trao đổi cùng diễn giả, nhiều sinh viên đã tích cực đặt câu hỏi và thảo luận xoay quanh vai trò của khối ngành KHXH&NV trong công tác phục vụ và phát triển cộng đồng. Bạn Nguyễn Hoàng Phúc - cựu sinh viên khoa Địa lý - đặt câu hỏi: “Khối ngành KHXH&NV liệu có phải cầu nối để tạo ra những sản phẩm hữu hình và phục vụ cho việc phát triển cộng đồng hay không?”
Bạn Nguyễn Hoàng Phúc đặt câu hỏi cho diễn giả - Ảnh: Quỳnh Mai
Đáp lại, TS. Ngô Thị Thu Trang cho biết, tính liên ngành giữa các khoa trong trường rất chặt chẽ và đều mang yếu tố nhân văn. Các nền tảng AI, Robot, công nghệ số đều được sản sinh để phục vụ con người. Đồng nghĩa, mục đích của việc tạo ra chúng đều dựa trên tính nhân văn. “Tuy không trực tiếp tạo ra sản phẩm hữu hình, KHXH&NV là nhân tố cộng hưởng góp phần tạo ra sản phẩm hoàn chỉnh” - Cô Trang nói.
Cô lấy ví dụ về quá trình sản xuất hạt sen - một sản phẩm của OCOP Nhân Văn. Theo đó, việc tạo ra câu chuyện về thương hiệu hạt sen, giúp người dùng dễ tiếp cận và đón nhận sản phẩm, cần nhiều yếu tố nhân văn. Cụ thể, người tạo nên câu chuyện cần có hiểu biết xã hội, khả năng thấu hiểu, tư duy tổng hợp và tinh thần kết nối. Đó chính là điểm mạnh của người theo học khối ngành KHXH&NV.
Tiếp lời, ThS. Dương Thành Thông nhấn mạnh: “Cung ứng sản phẩm cho cộng đồng không nhất thiết phải tạo ra thật nhiều sản phẩm hữu hình, mà hãy cung ứng những điều xã hội cần, yếu tố nhân văn nằm trong số đó”. Theo quan điểm của thầy, phục vụ cộng đồng không đơn thuần mang kết quả tức thời. Đó là hoạt động mang tính gợi ý, truyền tải thông điệp, chủ đề mà chính địa phương cần cải thiện về lâu dài.
Trong khuôn khổ chương trình, sinh viên đã có dịp tham quan không gian trưng bày của Trung tâm Phát triển Nông thôn Saemaul Undong. Qua đó, đại diện trung tâm đã cung cấp thông tin về đặc điểm và phương hướng hoạt động của trung tâm trong vai trò phục vụ cộng đồng.
Sinh viên Trường tham quan Trung tâm Phát triển Nông thôn Saemaul Undong - Ảnh: Mỹ Hân
Sinh viên trải nghiệm trò chơi đố vui bằng mô hình công nghệ số - Ảnh: Mỹ Hân
Với tinh thần “Người Nhân văn định hướng và dẫn dắt cộng đồng, xã hội phát triển hài hòa, bền vững”, sinh viên Trường hứa hẹn trở thành nguồn lực tiềm năng và phát huy thế mạnh của ngành học KHXH&NV nhằm đem lại những giá trị thiết thực cho cộng đồng. Qua đó, các hoạt động phục vụ cộng đồng của Nhà trường sẽ ngày càng nêu cao tinh thần trách nhiệm và hành động thiết thực để lan tỏa niềm tin đến tất cả mọi người.
NHẬT ÁNH - MỸ HÂN - QUỲNH MAI
