Sáng ngày 06.7, tại cơ sở Linh Xuân, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM tổ chức Lễ chào cờ và Sinh hoạt dưới cờ tháng 7/2026 do Chi bộ Khoa Địa lý - Đô thị chủ trì. Trong chương trình, TS. Võ Thanh Tuyền, đại diện Chi bộ Khoa Địa lý - Đô thị, trình bày chuyên đề “Metro TP.HCM: Động lực mới cho phát triển đô thị hiện đại, thông minh và bền vững”.
Metro và bước chuyển trong phát triển đô thị TP.HCM
Trong phần sinh hoạt dưới cờ, TS. Võ Thanh Tuyền nhấn mạnh, sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển kể từ khi mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM đã không ngừng khẳng định vai trò là trung tâm kinh tế, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước. Hành trình phát triển ấy được đánh dấu bằng nhiều công trình hạ tầng mang tính biểu tượng qua từng giai đoạn, từ những cây cầu, đại lộ, khu đô thị mới đến hệ thống đường sắt đô thị metro hiện nay.
Theo TS. Võ Thanh Tuyền, nếu trước đây quá trình phát triển đô thị gắn nhiều với việc mở rộng không gian, thì sự xuất hiện của hệ thống metro cho thấy TP.HCM đang bước vào giai đoạn phát triển mới: hiện đại hơn, thông minh hơn và bền vững hơn. Metro không chỉ là phương tiện giao thông công cộng, mà còn là một cấu phần hạ tầng quan trọng, có khả năng tác động đến cấu trúc đô thị, phương thức di chuyển và chất lượng sống của người dân.
Tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên, sau hơn 20 năm chuẩn bị và triển khai, đã chính thức vận hành thương mại từ cuối năm 2024. Với chiều dài gần 20km và 14 nhà ga, tuyến metro này kết nối khu vực trung tâm TP.HCM với khu vực phía Đông thành phố, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, mở thêm lựa chọn giao thông công cộng cho người dân và từng bước hình thành thói quen sử dụng phương tiện công cộng hiện đại.
Từ những tín hiệu tích cực của tuyến metro số 1, TP.HCM tiếp tục triển khai các tuyến metro tiếp theo, trong đó có tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Tuyến đường sắt đô thị này được kỳ vọng sẽ tăng cường kết nối giữa khu vực trung tâm với khu vực phía Tây Bắc thành phố, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông công cộng trong tương lai.
TS. Võ Thanh Tuyền cho rằng, điểm quan trọng của metro không chỉ nằm ở khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại. Ở nhiều đô thị lớn trên thế giới, khu vực xung quanh các nhà ga metro thường trở thành trung tâm thương mại, khu dân cư, văn phòng, trường học và không gian công cộng. Đây là nền tảng của mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, thường được gọi là TOD. Với TP.HCM, đây cũng là một xu hướng quan trọng trong quy hoạch và phát triển đô thị hiện đại.
Cơ hội nghiên cứu, đào tạo và đồng hành cùng sự phát triển của thành phố
Từ câu chuyện phát triển metro, TS. Võ Thanh Tuyền liên hệ đến quá trình phát triển của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM và Khoa Địa lý - Đô thị. Việc Nhà trường chuyển cơ sở làm việc chính về cơ sở Linh Xuân không chỉ là sự thay đổi về địa điểm làm việc, học tập, mà còn đặt Nhà trường trong một không gian phát triển năng động của TP.HCM.
Đặc biệt, trong bối cảnh Khoa Địa lý - Đô thị được giao đào tạo ngành mới Quản lý phát triển đô thị và bất động sản, chủ đề metro càng có ý nghĩa thiết thực. Đây là lĩnh vực gắn trực tiếp với nhu cầu phát triển của thành phố, bao gồm quy hoạch đô thị, quản lý đất đai, quản lý bất động sản, giao thông công cộng, đô thị thông minh và phát triển bền vững.
Đối với sinh viên, hệ thống metro và các khu vực phát triển xung quanh nhà ga mở ra nhiều hướng tiếp cận nghiên cứu và học tập. Các vấn đề như phát triển hạ tầng quanh nhà ga, mô hình TOD, biến động sử dụng đất, thị trường bất động sản, chuyển đổi số trong quản lý đô thị hay tổ chức không gian công cộng đều có thể trở thành những đề tài gắn với thực tiễn phát triển của thành phố.
Theo TS. Võ Thanh Tuyền, sau hơn 50 năm xây dựng và phát triển, TP.HCM luôn giữ vai trò tiên phong trong nhiều lĩnh vực. Hôm nay, metro đang mở ra một chương mới trong hành trình phát triển ấy. Trong tiến trình đó, đội ngũ giảng viên, nghiên cứu viên, chuyên viên và sinh viên Nhà trường có thể đồng hành cùng thành phố bằng tri thức, nhiệt huyết, tinh thần nghiên cứu và khả năng sáng tạo.
Thông qua buổi sinh hoạt dưới cờ tháng 7/2026, buổi sinh hoạt không chỉ cung cấp thêm góc nhìn về một công trình hạ tầng trọng điểm của TP.HCM, mà còn gợi mở vai trò của đại học trong việc nghiên cứu, đào tạo nguồn nhân lực và đề xuất các giải pháp thiết thực cho quá trình xây dựng đô thị hiện đại, thông minh, bền vững và đáng sống.
